Những vấn đề đặt ra đối với thực trạng vi phạm pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt Nam hiện nay 09-04-2009

edf40wrjww2News:News_Intro

edf40wrjww2News:News_Content

Thời gian gần đây, tình trạng vi phạm quyền lợi người tiêu dùng diễn ra phổ biến với các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi và thủ đoạn hơn. Vấn đề đầu tiên phải nói đến là chất lượng hàng hóa. Nạn hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng, hàng không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đang có xu hướng gia tăng ở mức báo động cao như: sữa có chứa melamine; rượu có chứa độc tố, mỹ phẩm chứa hoá chất không được phép sử dụng, thực phẩm chứa chất bảo quản, thuốc kích thích tăng trưởng, chứa dư lượng chất kháng sinh quá mức cho phép, thuốc bảo vệ thực vật không được phép sử dụng… Trong những tháng cuối năm 2007 và quý I năm 2008, lực lượng Quản lý thị trường đã bắt giữ gần 120 nghìn mũ bảo hiểm, trong đó có hơn 76.000 mũ nhập lậu và 39.000 mũ giả, kém chất lượng, nhái nhãn mác, không có tem CS. Không những thế, vấn đề đo lường, cân đong, đo đếm cũng đang là mối quan tâm của người dân, nhất là hàng hoá rời, lỏng sử dụng phương tiện cân đo trực tiếp. Kết quả kiểm tra cho thấy một số mặt hàng như xăng dầu bị đong thiếu, taximet được chỉnh chạy nhanh hơn, vàng bị thiếu tuổi, mua hàng ở các chợ hầu hết bị cân sai, cân thiếu,... Cuộc thanh tra diện rộng được tiến hành từ tháng 6 đến giữa tháng 8/2008 đã phát hiện hơn 300 trong tổng số gần 2.000 cơ sở kinh doanh xăng dầu trên phạm vi cả nước có hành vi gian lận khi bán xăng cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó. việc chấp hành các quy định về niêm yết giá và bán theo giá niêm yết trong kinh doanh hàng hoá và dịch vụ trên thị trường đang có sự bất cập, nhất là các mặt hàng nhạy cảm đang được xã hội đặc biệt quan tâm như: thuốc, sắt thép, xi măng, phân bón,… Ngoài ra, vấn đề hậu mãi, các dịch vụ bảo hành, khuyến mại của doanh nghiệp cũng chưa được thực hiện theo đúng các cam kết đã đưa ra với người tiêu dùng. Hệ quả là người tiêu dùng đang phải đối mặt với sự lựa chọn bị thu hẹp dần.

Nắm bắt được tình trạng trên, các lực lượng quản lý thị trường đã tăng cường thực hiện các chức năng kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các quy định của pháp luật về kinh doanh, lưu thông hàng hoá, về vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như các hoạt động thương mại, dịch vụ thương mại, hàng hoá và hoạt động xuất, nhập khẩu; tổ chức phối hợp hoạt động giữa các ngành, các địa phương trong việc kiểm tra, kiểm soát chống đầu cơ tích trữ hàng, buôn lậu, sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng cấm, gian lận thương mại và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật theo quy định. Cụ thể, trong công tác phòng chống dịch cúm gia cầm, dịch lở mồm long móng, năm 2007, lực lượng Quản lý thị trường các địa phương đã tham gia 200.932 ngày công; xử lý hơn 8000 vụ vi phạm, xử phạt 1,052 tỷ đồng; tịch thu và tiêu huỷ 658.379 con gia cầm,  169.173 kg thịt và phụ phẩm gia cầm, 4.284.900 quả trứng gia cầm, 7453 con gia súc. Hoạt động của lực lượng Quản lý thị trường đã góp phần tích cực vào việc ngăn chặn gia súc, gia cầm và sản phẩm gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch, nhiễm bệnh, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ sức khoẻ người tiêu dùng, ngăn chặn dịch lây lan, được các Bộ, ngành, các địa phương đánh giá cao. Như vậy, hoạt động của lực lượng Quản lý thị trường cùng với các lực lượng chức năng khác đã góp phần hạn chế những vi phạm trong đảm bảo chất lượng hàng hoá, chống hàng giả, hàng nhái, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, chống hàng lậu không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc, góp phần tích cực trong việc bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam trong thời gian qua.

Tuy nhiên, bên cạnh những cố gắng của các cơ quan và đơn vị chức năng, vẫn còn những hạn chế bắt nguồn từ cơ chế và hệ thống chính sách cần được quan tâm và sửa đổi trong những năm tới. Một là, hệ thống chính sách pháp luật của nước ta về bảo vệ người tiêu dùng chưa đồng bộ, nhất quán. Liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng có Luật Thương mại, Luật cạnh tranh và trực tiếp là Pháp lệnh bảo vệ người tiêu dùng với các chế tài hành chính cụ thể và nhiều thông tư hướng dẫn thực hiện nhưng các chế tài xử lý đựợc áp dụng cũng chưa đủ sức răn đe, đặc biệt là với các sản phẩm có ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng con người như dược phẩm, thực phẩm,.. Hai là, việc triển khai thực hiện của các cơ quan chức năng còn nhiều vướng mắc. Hiện nay, hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường, thực thi chính sách pháp luật nhằm thiết lập trật tự kỷ cương, bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng hiện nay do nhiều cơ quan đảm nhận: Quản lý thị trường, Quản lý cạnh tranh, Công an, Hải quan, Thanh tra chuyên ngành và các Ban chuyên môn phụ trách việc bảo vệ người tiêu dùng. Một chế tài xử lý vi phạm có thể lại do nhiều cơ quan cùng đảm nhiệm, nhiều khi dẫn đến tình trạng chồng chéo về trách nhiệm mà khi xảy ra vi phạm thì người tiêu dùng vẫn không được bảo vệ một cách an toàn. Ba là, lực luợng thực thi công vụ còn thiếu các phương tiện và công cụ kiểm tra, kiểm soát do nguồn kinh phí mới trích lập còn hạn chế; trong khi thực tế, kinh phí kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng là khá tốn kém, bao gồm các loại chi phí mua tin, kiểm định hàng hóa,... Bốn là, tính phổ biến, công khai của pháp luật về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng chưa được rộng rãi dẫn đến việc người tiêu dùng thiếu thông tin khi lựa chọn sản phẩm, tạo ra những kẽ hở để các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm của mình. Đồng thời, sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng với các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp còn hạn chế. Trên đây là các vấn đề đặt ra đối với công tác bảo vệ ngưởi tiêu dùng để có thể đem lại những điều kiện lựa chọn tốt hơn cho nguời tiêu dùng.

                                                                                                                                              (Nguồn: CCID – VCAD)

  • Tags:

Các tin khác

Tìm từ ngày

Tìm đến ngày